Podsumowanie wiadomości o rzeźbie

Dla problematyki dzieł rzeźbiarskich decydujące znaczenie miała inspiracja antykiem, humanizm i nowy stosunek do natury. Takie dzieła jak Dawid Donatella czy Pijany Bachus Michała Anioła mogły powstać tylko w wyniku zachwytu nad rzeźbą starożytną. Piękno nagich ciał o doskonałych proporcjach, pewna miękkość modelunku, świetnie zaobserwowany ruch, a nade wszystko wyczucie "ducha" antyku sprawiają, że można zapomnieć, iż ma się przed sobą dzieła pochodzące z epoki tak odległej od czasów starożytnych. Artyści studiowali z zapałem naturę, posuwając się aż do sekcji zwłok - w rzeźbie przydatnie]'szej jeszcze niż w malarstwie, w antyku i w naturze szukali najdoskonalszych wzorów. Wynikiem takiego postępowania musiało być przekazywanie prawdy o poznanej rzeczywistości, lecz zarazem idealizacja jej form uzasadniona dążeniem do doskonałości. Z najdalej posuniętą idealizacja artyści renesansowi potrafili jednak pogodzić indywidualny wyraz modela, zgodnie z intencją podkreślania humanistycznej wartości jednostki. Piękno w renesansie nigdy nie jest pięknem bezosobowym jak w klasycznej Grecji, zawsze na pierwszy plan wychodzi osobowość modela i jego niepowtarzalne cechy - czy to w dziełach powstałych z wyobraźni, na przykład Mojżesz Michała Anioła, czy też z natury. Obok dzieł, w których silnie idealizuje się naturę, powstawały w renesansie dzieła wybitnie realistyczne. Należą do nich: pomnik Gattamelaty, Sw. Jan Chrzciciel i Maria Magdalena Donatella, pomnik Colleoniego czy portret Giuliana Medici Verrocchia. Tutaj artyści nie liczą się z brutalną nieraz prawdą o modelu, podkreślają ją nawet, wydobywają z całą silą. Częstokroć zresztą ci sami artyści wykonywali dzieła i takie, i takie.