Technika olejna

Przewrotu w dziejach malarstwa dokonał wynalazek techniki olejnej polegający na użyciu oleju jako spoiwa gruntu i barwników. Przypisywany jest artyście niderlandzkiemu XV wieku, Hubertowi van Eyckowi (przeszczepił ją na grunt włoski Antonello da Messina). Malowidło takie schło dłużej, pozwalało na wprowadzanie pewnych zmian w toku pracy, umożliwiało zastosowanie większego bogactwa tonów i efektów powierzchniowych. Pozwalało na miękkie, delikatne przejścia między barwami i walorami, na zacieranie konturów, na nakładanie na siebie, po wyschnięciu, dowolnej liczby warstw. Początkowo technikę olejną stosowano na drewnie, a w 2. połowie XVI wieku pojawia się dopiero podobrazie z płótna lnianego naciągniętego na drewniane ramy. W technice olejnej w renesansie stosowano warstwowy sposób nakładania farb. Na zagruntowane podobrazie nakładano barwną podmalówkę za pomocą farb kryjących lub silnie rozrzedzonych olejem, a na niej wykonywano malowidło farbami o słabych własnościach krycia z dużą ilością spoiwa olejnego. Farby słabo kryjące pozwalają przenikać światłu i powstaje efekt o wiele większej złożoności i głębi tonu barwnego niż wtedy, gdy się kładzie jednorazowo grubą warstwę farby. Plama wibruje, mieni się, zachowuje czysty ton, choć często tak głęboki, że trudny do określenia. Są to tak zwane laserunki, a efekt jest tym ciekawszy, im więcej jest warstw. Podmalówka o określonej barwie nadawała ogólny ton kolorysty