Tematyka Odrodzenia

Tematyka. Mimo laicyzacji życia, w Odrodzeniu najwięcej dziel malarskich poświęcono tematyce religijnej. Tradycyjne sceny religijne przedstawiano w nowym ujęciu. Oczywiste jest zeświecczenie tych tematów ujmowanych jako sceny z realnego życia ziemskiego. Obok dziel wynikających z zaangażowania osobistego twórców, jak Pieta Botticellego czy Ukrzyżowanie Castagna, wiele tematów religijnych bywa pretekstem do ukazania zupełnie innych spraw: perspektywy, proporcji, anatomii, ruchu itp., na przykład Św. Sebastian - Antonella da Messina (ił. 29), Opłakiwanie Chrystusa - Mantegni (ił. 31). Typowymi w malarstwie renesansowym tematami religijnymi były: Zwiastowanie, Madonna z Dzieciątkiem, Sw. Sebastian, Pokłon Trzech Króli, Sw. Jan Chrzciciel, Ukrzyżowanie, Złożenie do grobu, Judyta z głową Hołofernesa. Następną, najliczniejszą grupę stanowią portrety. Modela ujmowano zazwyczaj do połowy piersi lub do pasa. Po raz pierwszy artyści renesansowi zwrócili uwagę na ręce, tak wiele mówiące o cechach portretowanego (Leonardo - Dama z łasiczką). Wykonywano również zbiorowe portrety rodzinne, na przykład fresk Mantegni -Rodzina Gonzagów. We Włoszech, a następnie w innych krajach, ustalił się pewien schemat, konwencja portretu. Pozujący model usytuowany był na tle okna z rozległym pejzażem. Układ elementów na płaszczyźnie był zawsze centralny i symetryczny, postać zamykała się w trójkącie równoramiennym. We Francji i w Niemczech, a także w Italii od połowy XVI wieku umieszczano modela na tle ściany lub draperii, często rezygnując z krajobrazu. Sceny mitologiczne były w renesansie bardzo popularne (Narodziny Wenus Botticellego, Wenus Tycjana, Giorgionego, motyw Trzech Gracji). Tematy zaczerpnięte z mitologii wykorzystywano także do ukazania pięknych ciał w akcie, do złożenia hołdu antykowi.